Hakem Değerlendirme Süreci: Ölçütler, Kararlar ve Yaygın Ret Nedenleri
ICCI-EPOK kongrelerinde bilimsel kalite, hakem değerlendirme sürecinin titizliğine dayanır. Kabul edilen her bildiri, alanında deneyimli hakemlerin incelemesinden geçer; bu süreç hem kongre programının düzeyini korur hem de yazarlara çalışmalarını geliştirmeleri için yapıcı geri bildirim sağlar. Bu sayfa, değerlendirme sürecinin nasıl işlediğini, hangi ölçütlerin kullanıldığını ve yaygın ret nedenlerini açıklar.
Süreç nasıl işler
Gönderilen özetler önce düzenleme kurulu tarafından biçimsel ön incelemeye alınır: tema uyumu, şablon kullanımı ve sözcük sınırı kontrol edilir. Ön incelemeyi geçen özetler, konu uzmanlıklarına göre hakemlere dağıtılır. Hakemler çalışmayı bağımsız olarak puanlar ve gerekçeli görüş bildirir. Görüşler arasında önemli farklılık olduğunda bilimsel kurul devreye girer ve nihai kararı verir.
Sürecin süresi, gönderim yoğunluğuna göre değişmekle birlikte genellikle birkaç hafta içinde sonuçlanır. Sonuçlar, gönderim sırasında verilen e-posta adresine bildirilir. Kabul kararı; doğrudan kabul, düzeltmeli kabul veya sunum biçimi değişikliği (sözlüden postere) gibi farklı biçimlerde gelebilir. Ret kararlarında da gerekçe iletilir; bu geri bildirim, çalışmanın bir sonraki başvuruya hazırlanmasında değerli bir yol haritasıdır.
| Ölçüt | Hakem neyi sorgular | Ağırlık |
|---|---|---|
| Özgünlük ve katkı | Çalışma alana ne katıyor, literatürdeki boşluk ne? | Yüksek |
| Yöntemsel sağlamlık | Desen araştırma sorusuna uygun mu, analiz doğru mu? | Yüksek |
| Tema uyumu | Çalışma kongre kapsamıyla örtüşüyor mu? | Orta |
| Sunum ve yazım | Özet açık, tutarlı ve kurallara uygun mu? | Orta |
| Etik uygunluk | İzinler, kaynak gösterimi ve intihal kontrolü | Zorunlu |
Yaygın ret nedenleri
Geçmiş değerlendirmelerin genel eğilimi, ret kararlarının çoğunun birkaç tekrarlayan nedene dayandığını gösterir. En başta, araştırma sorusu net olmayan veya yöntemle örtüşmeyen çalışmalar gelir. İkinci sıklıkta, yalnızca betimsel bulgular sunup bunları tartışmayan, alana katkısı belirsiz özetler vardır. Üçüncü yaygın neden ise biçimseldir: şablonsuz, sözcük sınırını aşan veya anonimleştirilmemiş dosyalar, içerik değerlendirmesine ulaşamadan elenebilir.
- Araştırma sorusunun belirsizliği veya yöntemle uyumsuzluğu.
- Bulguların özet içinde hiç yer almaması ya da genel ifadelerle geçiştirilmesi.
- Kongre kapsamıyla zayıf bağlantı ve zorlama tema seçimi.
- Kaynakça ve atıf eksikliği, biçim kurallarına uyumsuzluk.
- Etik izin gerektiren çalışmalarda izin bilgisinin bulunmaması.
Düzeltmeli kabul ne anlama gelir
Düzeltmeli kabul, çalışmanızın bilimsel olarak değerli bulunduğu ancak belirli eksikliklerin giderilmesi gerektiği anlamına gelir. Hakem notlarını dikkatle okuyup her maddeye karşılık gelen değişikliği yapmak ve düzeltme tablosuyla birlikte yeniden göndermek, sürecin hızlı tamamlanmasını sağlar. Düzeltme taleplerini kişisel eleştiri olarak değil, çalışmayı güçlendiren uzman katkısı olarak görmek, akademik kültürün de temelidir.
Değerlendirme süreci hakkındaki sorularınız için kongre sekreteryasıyla iletişime geçebilir, gönderim adımlarının ayrıntısını bildiri gönderim rehberimizde bulabilirsiniz. Kabul sonrası yükümlülükler ve kayıt takvimi için katılımcı rehberi bölümümüzdeki önemli tarihler ve kayıt sayfasını incelemenizi öneririz.