Kars’ın Tanıtımı

KARS

Kars Kalesi ve Hamamlar

Kars’ı nereden anlatmaya başlayacağınızı bilemediğiniz beyazın en çok yakıştığı kentlerden biri. Medeniyet beşiği Anadolu’ya giriş kapısı. Aslında Kars’ı kendisine yazılmış en güzel şiirle tanıtmaya başlamak gerekir. Burada Kars’da çekilmiş klipleri ve filmleride unutmamak gerekir. Sezen Aksu “eskiden di Çok Eskiden” ve Deli Deli Olma filmi en önemlileridir.
Ahmet Mithat Efendi’den sonra başlayan bir Paris akımı vardır, bu sebeple de bir çok şair bu kente gitti. Birisi de gittiği gece otel odasında bir şiir yazdı; adı Kars. Bu şiiri yazan bir Mülkiye’li: Cemal Süreya. Ve O  Paris’te Kars şiirini yazarken hiç Kars’ı görmemişti. Ve kağıda bu mısralar döküldü :

KARS

“Öyle güzel ki ölürüm artık
Beyaz uykusuz uzakta
Kars çocukların da Kars’ı
Ölüleri yağan karda
Donmuş gözlerimin arası.
Sen küçüğüm sımsıcak
Ne derler ona – bu kızakta
Boyuna türküler yakıyorsun ya
Sanki her türküden sonra
Hohlasan gök buğulanacak.
Anla ki her durakta
Yok sınırları aşkın
O iyi yüzlü Tanrı
Beklesin dursun bizi
Kurduğumuz rahat tuzakta
Nasıl olsa yine bir gün
Döneriz bu yollardan geri
Senin bir elinde bir mendil
Diğerinde kuş sesleri…”
Üstad ne güzel söylemiş Kars’ı hiç görmeden……
 

Kars’ı anlatmak için kelimeler kifayetsiz kalıyor ya … Ama biz madem “Beyaz Uykusuz Uzakda” ile başladık o zaman Sezen Aksu devam etmek gerekir. Uğur Yücelin yönetmenliğini yaptığı sözleri Murathan Mungana ait olan “Eskiden di Çok Eskiden” şarkısının klibi kısa bir Kars turu gişbidir ve tabiki de Doğu Ekspresi ile başlar klip.
Kars daha ne desek ki demeyeceğim siz burayı her mevsim görmeden karar vermeyin bence… Kışın “Dans Eden Karlar Ülkesi”, deyin….Baharda ve yazda yeşilin her tonu, sonbaharda ise muhteşem manzara aynı anda kahverenginin tüm tonları biraz da yeşil…

Doğu Ekspresi

Doğu Ekspresi dediğimizde durmak gerekir belirtelim. Artık ünü sınırları aşmış ta Londra’dan bile insanların binmek için geldiği tren yolculuğunun yeni adı. Son durak neresi mi ? Düşünmeye bile gerek yok Kars.
 
Muhteşem bir yerleşim planı olan ve bir çok din için önemli sembolizeleri taşıyan, muhteşem bir kent.  Sokaklarında Rus Mimarisinin eşsiz güzelliklerini taşıyan bir kenttir Kars.

Ordu Caddesi

Osmanlı Mimarisi’ninde eşsiz güzelliğini yansıtan camiler ve evler bu güzel kentte yer almaktadır. Bunların arasında çok önemli bi isim olan ve Mevlana’ya bile fikirleri ile yön verdiğini inanılan “Her kim bu Kapı’ya gelirse ekmeğini verin, inancını sormayın zira Allah katında ruh taşımaya değer herkes Harakani sofrasında ekmek yemeye layıktır” diyen Ebul Hasan Harakani’nin kabride burada yer alır.

Evliya ve Kümbet Camileri
 

Türkiye’deki en eski Atatürk heykellerinden de birine ev sahipliği yapmaktadır Kars. Atatürk’ü gözlemleyerek yani Atatürk’ün modellik yaptığı ve ölçütleri birebire en yakın heykelidir.

Kars Atatürk Heykeli
 

Kars’ın Rus Mimarisinde bahsederken değinmemiz gereken en önemli konu tabiki 93 harbi olarak bilinen Osmanlı-Rus Savaşı sonucunda 40 yıl boyunca Rus hakimiyetinde kaldığı süre içinde yapıldığını da unutmamak gerekir. Bu dönemde Kars’da etnik kimlik renkliliği Rusların göç politikası ile yapılmıştır. Ve söylenceler şu konudadır ki döneminde Kars’da opera binası bile yer almıştır.

Çeltikov Otel (Kars’ın Eski Opera Binası )

Eğitim denince ise akla gelebilecek bir simgeyi kalbinde barındıran Kars Türkiye’nin hiç şüphesiz en önemli köy enstitülerinden Cılavuz’a ev sahipliği yapmıştır. Her dönem eğitimin merkezi olan Kars’ta bir Kız İlköğretmen Okulu’da açılmıştır.

1970’ler Kars Kızöğretmen Okulu Öğrencileri Geçit Töreninde

Tabiki fikir babalığında önemli katkının Orhan Şaik Gökyay’a ait olan rahmetli tarihçi Kars’ın tarih babası ve bir çok önemli eserin imzasını atmış olan Fahrettin Kırzıoğlu’nunda emekleri ie açılan Dede Korkut Eğitim Enstitüsü’de unutmamak gerekir.

Dede Korkut Eğitim  Enstitüsü Açılışı 1. TDK görevlisi Hikmet Dizdar, 2. Atatürk Ünv. Rektörü Prof Dr. Kemal Bıyıklıoğlu
3. Orhan Şayik Gökyay 4. Kars Valisi Alaaettin Özkiper 5. Dr. Fahrettin Kırzıoğlu
 

Şehrin güzellikleri anlatmak ile bitmez. Beyaz Uykusuz Uzakda, Eskidendi Çok Eskiden deik madem Tarık Akan ve Şerif Sezer ile ölümsüzleşen belkide yaşanmış bir aşk öyküsünden uyarlama olan Deli Deli Olma’yıda unutmamak gerekir. Çünkü Kars’ın kozmopolitik  yapısını ve çok kimlikliğini gösterir bu film. Ayrıca Kars’ın en önemli özelliklerinden biri olan ve Unesco tarafın Somut Olmayan Kültürel Miras listesinde yer alan Aşıklık Geleneği’de bu filmde vurgulanmıştı.

Aşık Murat ÇOBANOĞLU ve Aşık Şeref TAŞLIOVA

Kars’a geldiyseniz yapacağınız o kadar çok şey var ki anlatmakla bitmez. Ama biz hangi birinde bahsedelim…. Kars Anı Tarihi Kenti Unesco Kültürel Mirası listesinde de yer alan bu yeri liste başına almak gerekir. Rivayetler ve bir çok belgeye gör 100 bin nüfuslu 1001 kiliseli şehir. Kars’a 45 uzaklıkda İpek Yolunun Anadolu’ya giriş güzergâhlarından biri olan bir ortaçağ kenti Anı. Ermeniler için birçok dini mimarinin yer aldığı Kent aynı zamanda Anadolu’daki ilk Türk Camisinin de yapıldığı yerdir.

Anı Tarihi Kenti Ebu’l Manuçahr camii ve Büyük Katedral

Kars deyince İsviçre Alplerden sonra kristal karın yağan tek yer olduğunu ve kışın Dans eden Karlar Ülkesi olduğunu da unutmamak gerekir. Kars Sarıkamış ilçesi Sarıçam Kayak Merkezi ile başka bir güzelliğe ev sahipliği eder. Ayrıca Sarıkamış Hareketi’nide unutmamak gerekir. Bu nokta da bir hüzün diyarı olan Sarıkamış ilçesi yekpare ağaçtan çivi kullanılmadan yapılmış Katherina Köşkü gibi tarihi güzelliklere de sahiptir.

Katerina Köşkü

Arpaçay ilçesinde ise Kars’ın en önemli doğal güzelliklerinden biri olan Çıldır Gölü yer alır. Kars ve Ardahan arasında yaklaşık 1950 rakımda bulunan 123 km² yüz ölçümüne sahip bir göldür. Kışın tamamı buzlarla kaplanan gölün üzerinde şeklinler yapılmak da ve atlı kızaklarla gezilebilmektedir. 

Atlı kızaklar Çıldır Gölü üzeri

Fotograf arşivlerini bizimle paylaştığından dolayı  Prof.Dr. Burhan ÖZBA,  Yıldırım ÖZTÜRKAN (Foto Çilem) , İbrahim SÜLEYAMNOĞLU ve Faruk TORUNOĞLU’na teşekkür ederiz.

Anlatılacak yapılacak görülecek çok şey var ama siz en iyisimi Kars’a gelin ve hepsini yerinde görün……